ปีนี้ห้างเซ็นทรัลฉลองครบรอบ 60 ปี แต่ทราบหรือไม่ว่าห้างสรรพสินค้าแห่งแรกของคนไทยนั้นไม่ใช่ห้างเซ็นทรัลแต่เป็นห้างแห่งหนึ่งแถวเฉลิมกรุงชื่อห้าง ไนติงเกล-โอลิมปิก ที่น่าตกใจกว่านั้น ทุกวันนี้ห้างสรรพสินค้าแห่งนี้ก็ยังคงเปิดกิจการอยู่
ก่อนที่จะมีห้างเซ็นทรัล ห้างไนติงเกลเป็นห้างสรรพสินค้าอันดับหนึ่งของไทย ที่ฮือฮามากในสมัยนั้นก็คือห้างนี้มีการโฆษณาในทีวีด้วย
มองดูเรื่องนี้แล้วทำให้คิดได้ว่า ผู้บริหารคือปัจจัยที่สำคัญที่สุดของการเติบโตของธุรกิจในระยะยาว ห้างไนติงเกลและห้างเซ็นทรัลเกิดขึ้นในยุคไล่เลี่ยกัน ตลอด 60 ปีที่ผ่านมามันจึงอยู่ภายใต้ปัจจัยภายนอกที่เหมือนกันเปี๊ยบ แต่ทำไมในปัจจุบัน ห้างหนึ่งยังคงมีขนาดเท่าเดิมอยู่ ในขณะที่อีกห้างหนึ่งที่เคยเป็นรองกลับมีขนาดที่ใหญ่ขึ้นหลายพันเท่า ก็ต้องเป็นเพราะ “ผู้บริหาร” นี่แหละที่ทำให้แตกต่าง
บางคนบอกว่าผู้บริหารที่ดีต้องเก่ง-ฉลาด-มีวิสัยทัศน์ บางคนบอกว่าผู้บริหารที่ดีต้องชอบทำบุญก็มี เหอๆ แต่สำหรับผม ผมว่าคุณสมบัติที่สำคัญที่สุดของผู้บริหารที่ดีไม่ใช่วิสัยทัศน์หรือความใจบุญแต่คือ ความไม่หยุดนิ่ง ต่างหาก การแสวงหาการเติบโตอยู่ตลอดเวลาคือการ maximize shareholders’ wealth อย่างแท้จริง และเซ็นทรัลคือตัวอย่างของบริษัทที่ผู้บริหารยังพยายามที่จะเติบโตอยู่เสมอแม้บริษัทจะอายุ 60 ปีแล้วก็ตาม บริษัทนี้มีความกระหายที่จะทำกำไรให้เพิ่มขึ้นทุกปีมากแค่ไหนคิดว่าทุกท่านคงเคยได้ยินเกียรติศัพท์กันมาบ้าง
กลุ่มเซ็นทรัลเองไม่ได้มีจุดเด่นเรื่องวิสัยทัศน์แต่อย่างใด หลายๆ โครงการในอดีตก็ไม่ใช่การตัดสินใจที่ดีนัก ถ้าเป็นบริษัทอื่นลงทุนผิดพลาดครั้งเดียวก็เลิกไปเลย แต่เซ็นทรัลเป็นบริษัทที่พยายามๆๆๆ จนทำให้การตัดสินใจที่ผิดในหลายโครงการนั้นกลายเป็นการตัดสินใจที่ถูกขึ้นมาได้ในภายหลัง บางบริษัทเมื่อเป็นที่หนึ่งแล้วหยุดอยู่กับที่ แต่เซ็นทรัลเป็นที่หนึ่งแล้วก็ยังอยากเติบโตต่อไปเรื่อยๆ คำว่า s-curve ต้องไม่มีอยู่ในพจนานุกรม ทุกวันนี้ธุรกิจทั้งเครือของเซ็นทรัลมีมูลค่ารวมกันไม่ต่ำกว่าแสนล้านบาทแล้ว (CRC, CPN, ROBINS, บจก.สรรพสินค้าเซ็นทรัล, CENTEL, PowerBuy, SuperSport, TOPS, B2S, HomeWorks และอื่นๆ อีกมากมาย)
บางทีเราอาจรู้สึกว่า ภาวะตลาดมีผลต่อบริษัทมากกว่าผู้บริหารหรือเปล่า เพราะเห็นหลายบริษัทรุ่งเรืองมากทั้งที่ผู้บริหารไม่เอาไหนเลย แต่นั่นก็จริงเพียงช่วงหนึ่งเท่านั้น เมื่อภาวะตลาดพลิกผัน บริษัทเหล่านี้มักแย่ลงในพริบตาเพราะปรับตัวไม่ได้ ในช่วงที่ผ่านมา ห้างสรรพสินค้าทั่วโลกเจอภัยคุกคามจากโมเดิร์นเทรด เซ็นทรัลเองก็แย่ไปพักหนึ่ง แต่ความที่กลุ่มนี้มีสัญชาตญาณของการอยู่รอดสูงมาก ทำให้เขาปรับตัวอย่างหนัก จนทุกวันนี้เซ็นทรัลกลับมายิ่งใหญ่กว่าเดิมเสียอีก ทั้งที่ห้างสรรพสินค้าใหญ่ๆ หลายแห่งทั่วโลกเจ๊งไปแล้ว
มีคำกล่าวคำหนึ่งที่บอกว่าธุรกิจครอบครัวอยู่ได้ไม่เกินรุ่นที่สาม แต่คำกล่าวนี้ใช้ไม่ได้กับตระกูลนี้ เพราะปัจจุบันนี้เข้าสู่รุ่นที่สี่เรียบร้อยแล้ว ไม่ทราบเหมือนกันว่ากลุ่มนี้เขามีวิธีการอย่างไรถึงทำให้ระบบกงสีดำรงอยู่ได้นานขนาดนี้ บางตระกูลแค่รุ่นที่สอง พี่น้องก็ยิงกันตายแล้ว แต่กลุ่มนี้ลูกๆ หลานๆ ช่วยกันทำมาหากินแบบสุดๆ
เจ้าของนี่แหละคือสิ่งที่ทำให้บริษัทหนึ่งสามารถเติบโตมากกว่าอีกบริษัทหนึ่งเป็นพันๆ เท่าได้
(ไม่เกี่ยวกับหุ้นนะครับ)
เดินผ่านห้างไนติงเกลทุกวันครับ ขายสินค้าจำพวกเสื้อผ้า อุปกรณ์กีฬาเล็กๆ ไม่มีลูกค้าแม้แต่คนเดียว
Pingback: 0400: บมจ.เซ็นทรัลพัฒนา (CPN) โดย คุณสุมาอี้ « Entaneer's Blog
ทำไมห้างสรรพสินค้าใหญ่ๆ หลายแห่งทั่วโลกถึงเจ๊งครับ
พี่ช่วยเล่าให้ฟังหน่อย
เมื่อไม่นานมานี้ก้อยังแวะไปไนติงเกล และร้านออนล็อคยุ่นค่ะ จะชอบแวะไปทุกทีที่ผ่าน ให้อารมณ์และความรู้สึกที่น่าประทับใจไปอีกแบบที่เซ็นทรัลและบ้านไร่กาแฟ ไม่มีค่ะ