ปรากฏการณ์ที่ถือว่าช่วยเพิ่มความกินดีอยู่ดีให้กับมนุษยชาติมากที่สุดในรอบห้าร้อยปีที่ผ่านมา คงไม่มีอะไรเกิน การปฏิวัติอุตสาหกรรม (industrial revolution) มันทำให้มนุษย์รู้จักใช้เครื่องจักรทำงานแทนคนอย่างเป็นเรื่องเป็นราวเป็นครั้งแรก และทำให้ความกินดีอยู่ดีขึ้นมนุษย์เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด
อังกฤษเป็นประเทศที่การปฏิวัติอุตสาหกรรมเกิดขึ้นเป็นครั้งแรกในโลก และนั่นก็เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้อังกฤษการเป็นประเทศมหาอำนาจอันดับหนึ่งได้ในเวลาต่อมาอีกนับเป็นร้อยปี
แต่ว่าอะไรล่ะที่ทำให้อังกฤษปฏิวัติอุตสาหกรรมได้ก่อนประเทศอื่น? เพราะคนอังกฤษเก่งกว่าคนยุโรปชาติอื่นอย่างนั้นหรือ?
หนังสือเล่มหนึ่งที่เขียนโดย Robert Allen นักเศรษฐศาสตร์ท่านหนึ่งแห่งมหาวิทยาลัยอ๊อกฟอร์ด ชื่อ The British Industrial Revolution in Global Perspective (New Approaches to Economic and Social History)
อังกฤษไม่ใช่เป็นประเทศแรกที่ค้นคว้าเกี่ยวกับ กลจักรไอน้ำ อันเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดการปฏิวัติอุตสาหกรรม อิตาลีและเยอรมันต่างหากที่ค้นคว้าเรื่องนี้มาก่อน คนอังกฤษนั้นไม่ได้เก่งเรื่องเครื่องกลมากกว่าคนเยอรมันเลย
ความเป็นทุนนิยมของอังกฤษในเวลานั้นก็สู้ฝรั่งเศสซึ่งเป็นผู้นำเรื่อง property right ในเวลานั้นไม่ได้ด้วย ฮอลันดาในเวลานั้นก็มีความเป็นสังคมเมืองที่ทันสมัยมากกว่าอังกฤษ อังกฤษจึงไม่ได้เปรียบประเทศอื่นๆ ในยุโรปในด้านเหล่านี้อย่างโดดเด่นเลยแม้แต่ด้านเดียว
แต่ในเวลานั้นสิ่งหนึ่งที่อังกฤษมีไม่เหมือนประเทศอื่น และเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้การปฏิวัติอุตสาหกรรมเกิดขึ้นที่อังกฤษได้ก่อนตามทัศนะของ Allen ก็คือ อังกฤษมีข้อเสียเปรียบประเทศอื่นในยุโรปมากในเรื่อง ค่าแรงที่แพงเกินไป ในขณะที่ค่าพลังงานถูกมาก เพราะเกาะอังกฤษนั้นเต็มไปด้วยถ่านหิน
การเป็นประเทศที่ค่าแรงแพงเกินไปได้ทำให้ การนำเครื่องจักรมาใช้ทำงานแทนคนในอังกฤษจะสร้างมูลค่าเพิ่ม (ผลกำไร) ได้ชัดเจนกว่าประเทศอื่น อีกทั้งค่าพลังงานที่ถูกยังทำให้ การเดินเครื่องจักรไอน้ำที่อังกฤษมีต้นทุนต่ำที่สุดในยุโรปด้วย
เรื่องนี้ทำให้เห็นได้ว่า สภาวะแวดล้อมที่อาจเป็นข้อเสียเปรียบหรือได้เปรียบก็ได้ แต่ถ้าบังเอิญมันเหมาะเจาะกับเทคโนโลยีใหม่ที่เกิดขึ้นในเวลานั้นพอดีเมื่อเทียบกับประเทศอื่น ก็สามารถทำให้อังกฤษปฏิวัติอุตสาหกรรมสำเร็จได้ก่อนประเทศใดในยุโรป
ถ้าหากสืบค้นต่อไปอีกว่า แล้วอะไรล่ะ ที่ทำให้ค่าแรงที่อังกฤษในเวลานั้นแพง ก็พบว่าเป็นเพราะ ช่วงก่อนหน้านั้น อังกฤษเกิดภาวะโรคระบาดใหญ่ทำให้มีคนตายมาก เกิดภาวะขาดแคลนคนวัยทำงาน จึงทำให้ค่าแรงแพง อีกทั้งยังทำให้อังกฤษจำเป็นต้องค้าขายกับประเทศอื่นให้มากขึ้นด้วย การค้าต่างประเทศที่มากขึ้นดึงกำลังคนส่วนหนึ่งออกจากกำลังการผลิตเพื่อการบริโภคภายในประเทศ ทำให้ค่าแรงในอังกฤษยืนอยู่ในระดับสูงกว่าประเทศอื่นในยุโรป
ได้อ่านเรื่องนี้ทำให้ผมยิ่งเชื่อขึ้นอีกแล้วกว่าการมีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการอยากปรับตัวมากกว่าชาติอื่น มักเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ประเทศมหาอำนาจทั้งหลายในอดีตรุ่งเรืองขึ้นมาได้ (บ่อยครั้งสภาพแวดล้อมเหล่านั้นเกิดขึ้นด้วยความบังเอิญ) คนเราทำอะไรไปตามแรงจูงใจครับ
ปกติเฮียนรินทร์ อ่านหนังสือแนวไหนบ้างอ่ะคับถึงได้รอบรู้กว้างขวางมากมาย(อย่างพวกเรื่องเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยอย่างการวางบิล เป็นต้น)อยากให้ช่วยชี้แนะด้วยคับ ^^’
เฉพาะเล่มแรกๆ ที่มีขายหลายที่ แต่เล่มหลังๆ มีขายที่บีทูเอสที่เดียว เป็นกลยุทธ์ทางธุรกิจของผม อย่างที่คุณ Ogre king เข้าใจนั่นแหละครับ
ยกเว้น เล่มมนุษย์เศรษฐกิจ2.0 ที่เป็นเล่มใหม่แต่มีขายทุกที่ เพราะเนชั่นบุ้คส์เป็นคนทำครับ