ระบบขนส่งมวลชนเป็นเกมแห่งความลำบากใจของจำเลย เหตุเพราะรถส่วนตัวไปได้เร็วกว่ารถเมล์ เมื่อรถติดมากๆ ทุกคนอยากไปได้เร็วกว่าจึงจำเป็นต้องมีรถส่วนตัว เมื่อทุกคนเห็นแก่ตัวมีรถส่วนตัวกันหมด รถก็ยิ่งมากขึ้นทำให้การจราจรยิ่งติดขัดมากขึ้นไปอีก แต่ถ้าหากทุกคนพร้อมใจกับหันมาใช้รถเมล์ รถบนถนนจะหายไปกว่า 80% รถก็จะไม่ติดไปเอง ไม่จำเป็นต้องสร้างถนนเพิ่มเลย
บางคนคิดว่าปัญหาทำนองนี้ต้องแก้ด้วยการปลูกฝังจิตสำนึก คือ รณรงค์ให้คนเสียสละเพื่อส่วนรวมด้วยการหันมาใช้ระบบขนส่งมวลชนกันให้มากขึ้น แต่ในเวลาเดียวกัน เราไม่ได้คิดที่จะแก้ Reward System ยังปล่อยให้รถส่วนตัวไปได้เร็วกว่ารถเมล์อยู่เหมือนเดิม แบบนี้ก็เหมือนกับปากเราชื่นชมคนที่ขึ้นรถเมล์ แต่มือเรายังเอาแส้เฆี่ยนพวกเขาอยู่ เรื่องนี้ดูเหมือนจะเป็นกันแทบทุกประเทศ มากบ้างน้อยบ้าง แต่บ้านเราดูเหมือนจะเป็นมากที่สุด ประมาณว่าจับคนขึ้นรถเมล์มาทรมานราวกับค่ายกักกันนาซี คือพวกมันอยากขึ้นรถเมล์กันดีนัก ให้พวกมันยืนรอรถให้นานๆ ตากแดด ตากลม สูดควันพิษสักครึ่งชั่วโมงเป็นอย่างน้อย แล้วค่อยจับพวกมันอัดก๊อบปี๊เป็นปลากระป่องอยู่บนรถที่ขับแบบอันตรายที่สุดเท่าที่จะอันตรายได้ พยายามทำให้พวกมันน่าสงสารที่สุด คือปิดทองหลังพระแล้วยังโดนทรมานอีก พวกมันจะได้ได้บุญมากขึ้นเป็นสองเท่าไง ดูซิจะยังกล้าขึ้นรถเมล์กันอีกมั้ย
เรื่องรถเมล์บริการสุดห่วยนี่ผมยังพอรับได้ เพราะแน่นอนของราคาถูกมันก็ต้องห่วยเป็นธรรมดา แต่ Bad Reward System ที่ผมว่าเลวร้ายที่สุดคือ การให้รถเมล์วิ่งได้แค่เลนเดียว ในขณะที่รถส่วนตัวให้วิ่งกันไปเลยสี่เลน รถส่วนตัวจะได้ไปได้เร็วๆ แถมเวลารถเมล์ออกมาวิ่งนอกบัสเลน ยังโดนสาปแช่งอีก (ในขณะที่รถส่วนตัวเข้าไปวิ่งในบัสเลนสังคมไม่ว่าอะไร) ระบบแบบนี้ไม่ควรจะเกิดขึ้นอย่างยิ่ง เพราะถนนเป็นของทุกคนเท่ากัน ไม่เกี่ยวกับราคาถูกหรือแพง ดังนั้นรถเมล์ซึ่งเป็นระบบขนส่งมวลชนควรจะได้พื้นที่ถนนไปมากกว่ารถส่วนตัวจึงจะถูก สังเกตว่า Bad Reward System เมื่อใช้ไปนานๆ แล้ว คนส่วนใหญ่จะเริ่มปรับตัว ทำให้ยินดีไปกับระบอบที่ผิดด้วย ทุกวันนี้ ถือกันว่าถนนเป็นของคนใช้รถส่วนตัว รถเมล์เป็นแค่ผู้มาขออาศัยเท่านั้น เป็น Reward System แบบกลับตาลปัตรไปหมดแล้ว
ในที่สุดก็มีรัฐบาลของประเทศหนึ่งที่กล้าออกมาปฏิรูป Reward System นี้เสียใหม่นั้นคือ ประเทศเกาหลีใต้ เศรษฐกิจที่เติบโตเร็วของเกาหลีใต้ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาทำให้การจราจรในกรุงโซลติดมากขึ้น (มากกว่ากรุงเทพ) รถเมล์ในโซลห่วยและไปได้ช้าทำให้ไม่มีใครอยากใช้ ผู้โดยสารลดลง ค่าโดยสารก็เลยยิ่งแพงขึ้น ยิ่งไม่น่าใช้เข้าไปใหญ่ รัฐบาลก็เลยออกนโยบายปฏิรูปรถเมล์ โดยตั้งคณะกรรมการขึ้นมาศึกษาและเจรจากับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย จนทำให้เกิดการเปลี่ยนระบบจราจรใหม่โดยให้ตีเส้นสีแดงเพื่อให้รถเมล์ได้วิ่งเลนนอกสุดแทนเพื่อให้รถเมล์ไปได้เร็วที่สุด (ตลอดจนเปลี่ยนรถใหม่ให้น่าใช้ มีบัตรจ่ายเงินแบบ universal มีระบบจัดการจราจรอิเล็กทรอนิกส์) ช่วงแรกๆ นโยบายนี้ได้รับการด่าทออย่างรุนแรงจากผู้ใช้รถส่วนตัวอยู่ว่าทำให้รถติดมากขึ้น แต่หลังจากนั้น คนส่วนหนึ่งก็เปลี่ยนมาใช้รถเมล์แทนในช่วงเวลาเร่งด่วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเย็นวันศุกร์ เพราะจะไปได้เร็วกว่า คนมีทางเลือกเพิ่มขึ้น การจราจรในช่วงเวลาเร่งด่วนในกรุงโซลก็เริ่มเบาบางลง ตอนนี้ชาวกรุงโซลเริ่มเคยชินกับบัสเลนที่อยู่เลนนอกสุดแล้ว และมีความสุขที่การจราจรติดขัดน้อยลงด้วย
เห็นมั้ยครับ Bad Reward System แก้ได้ ถ้ายอมโดนด่าหน่อยและกล้าเอาจริง สุดท้ายแล้ววิน-วินกันทุกฝ่าย นักการเมืองก็ได้หน้าด้วย
http://www.youtube.com/watch?v=povmIqmJlbQ
Pingback: Tweets that mention Dekisugi.net » Blog Archive » 0260: ปฏิรูปรถเมล์ในกรุงโซล -- Topsy.com
ถ.พระราม3 เลนริมนั้นทรุดตัวเพราะน้ำจากคลองกลางถนนซึมเข้ามายังใต้ดินของถนนครับ แก้ไขได้แล้ว
ส่วนระบบนี้ต้องการถนนกี่เลนนั้นแล้วแต่ความเหมาะสมครับ แต่ที่แน่ๆถนนใหม่อย่างพรานนก-วงแหวน ควรออกแบบรองรับไว้เลย จะได้ไม่ต้องมาปรับทีหลังให้เปลืองงบครับ
สรุป สำหรับกรุงเทพ ระบบฟีดเดอร์เสริม ระบบรถโมโนเรล เป็นคำตอบที่ดีครับ (คล้ายซิดนีย์ ออสเตรเลีย ,กัวลาลัมเปอร์ มาเลเชียหรือ รถสวนสัตว์เชียงใหม่ครับ)
ระบบแบบนี้ต้องการถนนกี่เลนครับ ถึงจะทำได้ ถนนกรุงเทพ ทำระบบแบบนี้น่าจะท้าทายมาก แต่ก็น่าทำให้ระบบสาธารณะสะดวกกว่ารถส่วนตัว แต่ต้องต้องทำหมดทั้งระบบ ตั้งแต่รถมอไซค์รับจ้างออกจากบ้านในซอย one-pass ทั้งระบบ ไม่ต้องรอนาน ทำระบบเดียว บางส่วน จะยังไม่เห็นผล
พระราม 3 ปรับปรุงถนนเพื่อรองรับ BRT ไงครับ ไม่ได้ทุบของดีทิ้งแล้วสร้างใหม่ แต่ถนนพระราม 3 นี่ไม่เรียบเลยครับ มีทั้งขรุขระ เป็นหลุมเป็นบ่อ สะพานรอยต่อไม่สนิท ถนนทรุดตัวไม่เท่ากัน เค้าจะปรับปรุงตามอาการ ไม่งั้นจากชานชาลา BRT อาจจะก้าวเข้าหน้าต่างรถได้เลย
ทำแบบนี้ได้ก็ดี น่าขึ้นรถเมล์มากกว่าขับรถเองอีก
Pingback: ระบบที่สนับสนุนให้คนทำเลว « It’s your world…. in my view
ในเมืองไทยข้อด้อยอีกอย่างนึงของรถเมล์ในไทยคือรถร่วมบริการ รถเมล์ในทางเศรษฐศาสตร์แล้วมันค่อนข้างจะเป็นการผูกขาดโดยธรรมชาติ จึงควรมีเจ้าของคือรัฐหรือท้องถิ่น ในเมืองน่าอยู่ทั่วโลกเขาจะจัดการโดยท้องถิ่นไม่ปล่อยให้เอกชนมาแข่งขันแบบไทย การให้เอกชนแข่งขันกันให้บริการรถเมล์ในเส้นทางเดียวกันมันจึงไม่ได้ผลในเชิงประสิทธิภาพ มันจึงเกิดการจอดแช่ที่ป้ายเพื่อให้ได้กำไรสูงสุด
ขอถามแบบงงๆๆ
ผมว่าอีกเหตุผลหนึ่งที่คนส่วนใหญ่หันมาใช้รถส่วนตัวกันก็เพราะ ความทั่วถึงของขนส่่งมวลชนด้วยนะครับ
เพราะบางทีสถานที่ที่จะไปก็ไม่มีรถเมล์ไปถึง จึงต้องใช้รถส่วนตัว