เคยไปทานอาหารกลางวันที่ร้านอาหารแห่งหนึ่งกับเพื่อนๆ คนแน่นร้านมาก แต่พนักงานมีน้อยเกินไป วิ่งกันหัวฟู
เรานั่งรออาหารกันอยู่นานมาก แต่ก็ยังไม่ได้เสียที เผอิญเพื่อนของผมคนหนึ่งเป็นนักตรวจสอบ เธอตรงไปที่เคาน์เตอร์หน้าครัวเพื่อตรวจดูว่าปัญหาอยู่ที่ตรงไหน
ได้ความมาว่า เหตุที่อาหารโต๊ะเราช้าเป็นพิเศษเพราะรายการอาหารที่เราสั่งเป็นรายการที่ไม่ค่อยมีโต๊ะไหนสั่ง เธอพบว่าในครัวใช้วิธีเลือกทำอาหารที่มีหลายโต๊ะสั่งพร้อมๆ กันก่อนเพื่อความรวดเร็วแทนที่จะทำอาหารตามลำดับของโต๊ะที่สั่ง…
เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นความเป็นจริงของสังคมอย่างหนึ่งในการจัดสรรทรัพยากร ประสิทธิภาพกับความยุติธรรม มักจำเป็นต้องไปคนละทางเสมอ ถ้าเราต้องการความยุติธรรมคือให้ทุกคนพอใจได้อาหารเรียงตามลำดับที่สั่ง ครัวจะต้องใช้เวลาทำอาหารนานกว่า แต่ถ้าบางโต๊ะยอมเสียสละบ้างให้ครัวเลือกทำอาหารที่เหมือนๆ กันให้เสร็จเป็นอย่างๆ ไปก่อน ประสิทธิภาพโดยรวมจะสูงกว่าทำให้แม้ว่าบางคนได้อาหารช้าลง บางคนเร็วขึ้น แต่โดย”เฉลี่ย”แล้วทุกคนจะได้กินอาหารเร็วขึ้น
นี่เป็นเหตุผลเดียวกันว่าทำไมรัฐบาลจึงสร้างถนนให้กับคนที่อยู่เมืองใหญ่มากกว่าคนที่อยู่ในชนบท ทำไมรัฐบาลจึงใช้เงินอุดหนุนคนบางอาชีพแต่เหลียวแลคนบางอาชีพ ประสิทฺธิภาพกับความเท่าเทียมกันเป็นสิ่งที่มักต้องแลกกันอยู่เสมอ หลายสิ่งหลายอย่างในระบบเศรษฐกิจมีลักษณะเช่นนี้ทั้งสิ้น เกือบทุกคนคงจะเห็นด้วยว่าเราจะเอาแต่ประสิทธิภาพอย่างเดียวหรือเอาแต่ความเท่าเทียมกันอย่างเดียวเลยไม่ได้ ต้องหาจุดสมดุลให้เจอ แต่จุดสมดุลที่เหมาะสมอยู่ตรงไหน ไม่มีใครเห็นตรงกันเพราะทุกคนล้วนเห็นไปตามประสบการณ์ส่วนตัว ปัญหาทางด้านเศรษฐศาสตร์หลายเรื่องจึงเป็นปัญหาโลกแตกที่เถียงกันจนหน้าดำหน้าแดงยังไงก็ไม่มีวันได้ข้อสรุป ผมขอเพียงแต่ศึกษาให้เข้าใจว่าทำอย่างนั้นแล้วจะเกิดผลอย่างนี้ ทำอย่างนี้แล้วจะเกิดผลอย่างนั้นเท่านั้นก็พอ เรื่องว่าเราควรจะทำอย่างนั้นหรืออย่างนี้มากกว่ากันนั้น ผมไม่ขอเลือกข้างดีกว่า ไม่อยากหน้าดำหน้าแดง
- ผมมีความเห็นว่า หลักในร้านอาหารที่ท่านกล่าวมานั้น
คนทำอาหาร พยายาม minimize time ด้วยการมีเป้าหมายเป็นเรื่องของ ผลรวมของเวลาน้อยที่สุด ด้วยการรวมรายการอาหารที่เหมือนกัน ซึ่งลดเวลามากกว่าเรียงตามลำดับคิว
ส่วนหลักการของรัฐตามที่ท่านว่าข้างบนนั้น ผมเห็นว่า รัฐฯพยายาม maximize profit แต่ Profit ในที่นี้ผมคิดว่าคือ profit-ทางการเมืองครับ ตามประสาของนักการเมือง ท่านจะเห็นได้ว่า ประเด็นการตัดสินใจต่างๆของรัฐฯ มักมองข้ามเหตุผลทางเศรษฐศาสตร์ แต่กลับเป็นเรื่องเหตุผลทางการเมืองเสียมาก แม้ว่าทางในอุดมคติ รัฐควร Maximize ประสิทธิภาพของการใช้่จ่ายเงินตามท่านว่า
Pingback: Pay It Forward, “1001 Inspirational Ideas” at Run As Never Get, Wander as Never. COMe
งั้นเด๋ววันนี้จะไปซื้อแล้ววววว
ตอนนี้เขาเอาไปไว้บนหิ้ง bestseller ครับ 555+
ผมเห็นหนังสือท่านสุมาอี้แล้วเหมือนกัน ^o^
แต่ที่ผมพูด มันไม่เกี่ยวกับเสดสาดเลยนะนี่ ขออำไพ
ปล หนังสือนายหาซื้อยากมากเลย เข้าไป B2S ปิ่นเกล้า 2 ครั้งแล้ว(ทำงาน ตจว นานๆได้เข้า กทม แบบมีเวลาเดินห้างซักที ไม่เกินเดือนละครั้ง) ไม่เคยหาเจอเลย สงสัยหนังสือหมดพอดี ถ้าวางมันจะวางอยู่แถวเดียวกับหนังสือหุ้นหรือเปล่า คราวหน้าจะได้หาถูกที่
สำหรับผมนะ ผมจะดูก่อนเลยว่าที่ร้านกำลังทำอะไรอยู่ อะไรได้เร็วที่สุดผมก็จะกินทันที สำหรับอาชีพอย่างผมต้องกินเร็ว กินง่าย อะไรอร่อยก็เคี้ยวหน่อย อะไรไม่อร่อยก็รีบกลืนๆมันเข้าไปจะได้ไม่รู้รส