0172: The U.S. Constitution
สหรัฐอเมริกา เป็นประเทศที่สร้างขึ้นตามแนวคิดใหม่ที่เชื่อว่า มนุษย์ทุกคนมีสิทธิเสรีภาพบางอย่าง ที่แม้แต่รัฐฯ ก็ไม่มีสิทธิละเมิด (inalienable rights) แนวคิดนี้ได้รับอิทธิพลมาจากการที่ดินแดนส่วนนี้ เคยเป็นเมืองขึ้นของอังกฤษมาก่อน และอังกฤษก็ปกครองแบบกดขี่มากเสียจนต้องลุกฮือขึ้นประกาศเอกราชในที่สุด ทำให้คนที่นี่ขยาดการถูกข่มเหงโดยรัฐฯ เป็นอย่างมาก รัฐธรรมนูญของสหรัฐฯ จึงออกแบบมาเพื่อ “จำกัด” อำนาจของรัฐฯ เป็นสำคัญ โดยถือว่ารัฐฯ มีแนวโน้มจะใช้อำนาจเกินขอบเขตกับประชาชนอยู่ตลอดเวลา หลักการใหญ่ที่สุดของการจำกัดอำนาจรัฐคือการแบ่งอำนาจสูงสุดออกเป็นหลายส่วนที่เป็นอิสระจากกันโดยสิ้นเชิง (seperation of power) เพื่อป้องกันมิให้มีใครได้อำนาจรัฐฯ โดยเบ็ดเสร็จ และให้ทั้งสามอำนาจคอยตรวจสอบถ่วงดุลกันเอง ได้แก่ บริหาร นิติบัญญัติ และตุลาการ แบบเดียวกับบ้านเรา แต่จะต่างกันตรงที่ ประชาชนเป็นผู้เลือกประธานาธิบดีโดยตรงด้วย ในขณะที่นายกรัฐมนตรีต้องมีที่มาจากสส.ซึ่งสภาเป็นผู้เลือก จึงเหมือนฝ่ายบริหารยังมาจากสภาด้วย ในแง่การถ่วงดุล ประธานาธิบดีคนเดียวมีสิทธิ์ veto กฎหมายของสภาได้ แต่ก็เป็นแค่การประวิงเวลาหรือทำให้กฎหมายผ่านยากขึ้นเท่านั้น … Continue reading